رئيس مركز نظام ايمني هستهاي كشور با بيان اينكه حادثه نيروگاه هستهاي فوكوشيما يك فاجعه نبود، به مقايسه نيروگاههاي هستهاي فوكوشيما و بوشهر پرداخت و تأكيد كرد كه بر اساس دانش روز ما، اين اطمينان وجود دارد كه آنچه براي فوكوشيما اتفاق افتاده براي نيروگاه بوشهر رخ نخواهد داد.
بخش هايي از گفتگوي فارس با ناصر راستخواه در زير بخوانيد:
رآكتورهاي فوكوشيما و بوشهر قابل مقايسه نيستند
* حساسيت و علاقهمندي مردم در زمينه ايمني نيروگاه بوشهر از فرهيختگي افراد نشأت ميگيرد اما اين حساسيت نبايد به وسواس تبديل شود چرا كه نيروگاه اتمي بوشهر قابل مقايسه با نيروگاه اتمي فوكوشيما نيست.
* خوراك خبرگزاريهاي خارجي در نگران كردن مردم است و آنها ميخواهند به گونهاي عمل كنند كه حساسيتهايي در مورد نيروگاه بوشهر ايجاد شود، ايران نيز به همين منظور اقداماتي انجام داد و دريافتهاي علمي و آخرين برآوردهاي تحليلي در زمينه نيروگاههاي ژاپن را در سايت سازمان انرژي اتمي منتشر كرده است.
رآكتور فوكوشيما آب جوشان و رآكتور بوشهر آب تحت فشار است
*نيروگاه اتمي فوكوشيما به صورت آب جوشان است به اين مفهوم كه در داخل محفظه فشار كه قلب رآكتور هم محسوب ميشود، حرارت سوختها به آب منتقل شده و بخار ايجاد ميشود و اين بخار به سمت توربينها رانده شده و توربينها ميچرخد و برق توليد ميشود و بخار در چگالنده (كندانسور) با مدار ديگري خنك ميشود كه اين مدار به آبهاي اقيانوس آرام در فوكوشيما منتقل ميشود لذا اين نيروگاه داراي دو مدار است.
*در نيروگاه اتمي بوشهر از آب تحت فشار استفاده ميشود، در اين نيروگاه سه مدار داريم، مدار اول كه با سوختها در تماس است آب تحت فشار بوده و اين آب حرارت را از سوختها ميگيرد و در مدار دوم به بخار تبديل ميكند و اين سوختها با بخار در تماس نيستند، لذا فقط مدار سومي كه بخار رفته شده به سمت توربين را خنك ميكند، با محيط و دريا در تماس است.
آلودگي حاصل از بخار در نيروگاه بوشهر رخ نخواهد داد
* با اين تفاوت طراحي مشخص است كه در نيروگاههايي مانند فوكوشيما مسير بخار و توربين هم جزو ساختمان هستهايشان است در صورتي كه در رآكتورهايي مانند بوشهر قسمت توربين خارج از ساختمان هستهاي است يعني بخار ديگر با مواد راديواكتيو آلوده نخواهد شد. در فوكوشيما مواد راديو اكتيو ناشي از بخار به دليل اين بود كه بخار از محفظه قلب رآكتور بيرون ميآمد و در آنجا اين بخار، آلودگي هم داشت يعني آلودگيهاي اوليهاي كه حادث شد به اين دليل بود كه نشتهاي معمول در ميلههاي سوخت، با بخار مخلوط ميگرديد.
* ساختمان و محفظه رآكتورهايي مانند فوكوشيما بزرگتر است و زماني كه محفظهاي بزرگتر باشد ايمني آن سختتر ميباشد در صورتي كه محفظه رآكتور بوشهر كوچكتر است.
* ساختار سازه رآكتورهاي فوكوشيما و بوشهر كاملاً متفاوت است، رآكتور بوشهر داراي شكل كروي است كه داراي مقاومت بيشتري است كه اين شرايط ويژگي خاصي را به اينگونه رآكتورها مخصوصاً براي بوشهر ميدهد.
رآكتور بوشهر در زمان خود هم بسيار مقاوم ساخته شد
*رآكتور بوشهر را حتي در زمان خودش هم بسيار مقاوم ساختند، ساختمان رآكتور پس از پوشش فلزي كروي داراي پوشش ضخيم بتن ميباشد و از سازههاي خاص مقاوم در برابر زلزله براي سيستمهاي با درجه ايمني هستهاي استفاده شدهاند.
رآكتورهاي چرنوبيل و بوشهر از نظر طراحي و نوع كار كاملاً متفاوتند
* نيروگاه بوشهر با چرنوبيل كاملاً متفاوت است. رآكتور بوشهر با استفاده از آب سبك يا آب معمولي كار ميكند اما در چرنوبيل از گرافيت براي كند كردن نوترون استفاده ميشد. علاوه بر اين در كنترل رآكتور بين رآكتورهايي كه با آب كار ميكنند و رآكتورهايي كه با ذغال يا گرافيت كار ميكنند، تفاوت وجود دارد. قدرت رآكتور با رآكتيويته كنترل ميشود كه اگر رآكتيويته مثبت باشد باعث ميشود فعل و انفعالات زنجيرهاي زيادتر و مستدامتر شود و وقتي اتفاقي ميافتد و رآكتور از كنترل خارج ميشود گرافيت كمك ميكند كه رآكتيويته مثبت داشته باشيم بنابراين طراحي آن كاملاً با طراحي رآكتورهايي كه با آب كار ميكند متفاوت است.
* اگر به طور مثال در نيروگاه چرنوبيل اپراتوري تصميم بگيرد كه در قدرت كم، برق گرفتن از رآكتور را تست كند وقتي كه توربينها از مدار خارج ميشوند و رآكتور ميخواهد خاموش شود، اگر خاموش نشود اثري به نام نوسان زينان در رآكتور به وجود ميآيد و موجب ميشود كه رآكتيويته رآكتور مثبت شود، در محاورت كربن يك دفعه رآكتور را غير قابل كنترل كرده و بعد باعث ميشود كه گرافيت هم آتش بگيرد و بخشي از سوخت قلب رآكتور همواره با انفجار به بيرون پرتاب ميشود، اين شرايط هم از نظر طراحي و هم از نظر نوع كار كه به حادثه منجر شد، كاملاً با بوشهر متفاوت است.
تلفيق تكنولوژي آلماني و روسي در نيروگاه بوشهر ضعف نيست
*در خصوص انتشار برخي اخبار مبني بر اينكه نقطه ضعف نيروگاه بوشهر در اين است كه تكنولوژي روسي و آلماني در آن با هم تركيب شده است، بايد گفت: چه ضعفي ممكن است در مورد تلفيق تكنولوژي آلماني با روسي باشد؟ هم روسها و هم آلمانها نيروگاهساز هستند و اگر رآكتورهاي آلمانها از نظر ايمني قوي باشند پس اين بايد به طراحي بوشهر هم كمك كرده باشد. استانداردهاي هستهاي روسيه پس از حادثه چرنوبيل بسيار توسعه پيدا كرد و سختگيرانهتر شده است.
نيروگاه بوشهر از هم نسلهاي خود پيشرفتهتر است
* وي در خصوص اينكه رآكتور بوشهر طراحي سي سال قبل را دارد و در حال حاضر چگونه ميتوان اين ضعف را جبران كرد؟ اظهار داشت: وقتي روسها آمدند تا اين نيروگاه را بهينه كنند، استانداردهاي روز را به كار گرفتند. بوشهر حتي از نيروگاههاي همسن خود كه در آلمان كار ميكنند هم پيشرفتهتر است يعني روسها موارد ايمني آژانس را در آن به كار گرفتند و جالب است بدانيد در طراحيهاي جديد روسها تكنولوژي كه در بوشهر به كار گرفته شده ملاك عمل قرار گرفته است.
آنچه براي رآكتور فوكوشيما اتفاق افتاد، براي بوشهر رخ نخواهد داد
*در مورد رآكتور بوشهر تمام اتفاقات ثبت شده در تاريخ و پيش بيني زلزله بر اساس گسلهاي موجود مد نظر قرار گرفته و شرايط طراحي تعيين شده است، همانطور كه براي انتخاب يك سايت براي تاسيسات هستهاي چنين كاري را انجام ميدهند. بر اساس دانش روز ما اين اطمينان وجود دارد كه آنچه براي فوكوشيما اتفاق افتاده براي نيروگاه بوشهر رخ نخواهد داد اما اينكه از اين حادثه ما خيالمان راحت باشند، اينطور نيست.
اطمينان داريم نيروگاه بوشهر ايمن است
* در مورد نيروگاه بوشهر هم تا جايي كه ممكن بوده تمهيداتي براي ايمني بوشهر انجام شده و ما اين اطمينان را داريم كه اين نيروگاه ايمن است.
*ممكن است مواردي رخ دهد كه ما مطالعاتمان را بيشتر كنيم؛ حتي ممكن است كه اين مطالعات يا بازرسيها منجر به تاخيراتي در بهرهبرداري نيروگاه بوشهر شود اما اين بدين معنا نيست كه ما نميخواهيم اين نيروگاه زودتر به بهرهبرداري برسد.
زمانهاي اعلام شده براي بهرهبرداري نيروگاه بوشهر معقولانه است
*مراحل راهاندازي نيروگاه هستهاي كه معمولا بيش از يكسال بطول ميانجامد.
* قطعاً همه مردم و ما منتظر بهرهبرداري نيروگاه بوشهر هستيم ولي اصلا نميخواهيم در اين زمينه شتاب كنيم، در اين مورد زمانهايي كه مسئولين اعلام كردند معقولانه بوده و اميدوارم كه انجام اين كار در زمان تعيين شده صورت گيرد.
استاكسنت تاثيري بر روند بهرهبرداري نيروگاه بوشهر نداشت
وي در خصوص تاثيرپذيري نيروگاه بوشهر از ويروس استاكس نت نيز يادآور شد: چيزي كه هم از طرف روسيه و هم از طرف آژانس اعلام شده اين است كه استاكسنت هيچ تاثيري در روند بهرهبرداري نيروگاه بوشهر نداشته است.